Ngành viễn thông đã trải qua quá trình phát triển sâu rộng trong thập kỷ qua, tuy nhiên năm 2026 sẽ là một năm vô cùng quan trọng đối với ngành công nghiệp thiết yếu này, được thúc đẩy bởi những tiến bộ nhanh chóng trong trí tuệ nhân tạo, các yêu cầu về tính bền vững, sự chuyển đổi cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và sự tái cấu trúc cơ bản về lực lượng lao động.
1. Trí tuệ nhân tạo & Tự động hóa: Từ trợ lý sang hệ thống tác nhân
AI trong viễn thông đang chuyển mình từ các trợ lý trả lời câu hỏi sang hệ thống tác nhân tự động có khả năng lập kế hoạch, ra quyết định và thực thi hành động. Những tác nhân AI này được trang bị bộ nhớ, công cụ và chính sách, có thể phối hợp với con người và các tác nhân khác để xử lý các nhiệm vụ phức tạp như khắc phục sự cố mạng, xử lý đơn hàng hay lập kế hoạch nhân sự.
Xu hướng AI nhúng vào vận hành cốt lõi đang tăng tốc mạnh mẽ.IDC công bố vào tháng 8/2024 rằng chi tiêu toàn cầu cho AI sẽ đạt 632 tỷ USD vào năm 2028, tăng hơn gấp đôi so với năm 2024, trong đó phần lớn được tích hợp trực tiếp vào các hệ thống OSS/BSS, mạng lưới và kênh khách hàng nhằm tự động hóa vòng lặp vận hành.
Để triển khai AI hiệu quả, doanh nghiệp cần chú trọng:
- Bộ nhớ bền vững gắn với chính sách kiểm soát
- Danh mục công cụ rõ ràng cho từng tác vụ
- Dữ liệu đáng tin cậy và có kiểm chứng
- Vận hành vòng kín với sự giám sát của con người
Giai đoạn 2025–2026, AI tác nhân sẽ tập trung vào các ứng dụng mang lại hiệu quả rõ ràng như tối ưu chất lượng mạng và năng lượng, nâng cao dịch vụ hiện trường, chăm sóc khách hàng và tăng tốc phát triển phần mềm.
2. Phát triển bền vững trong viễn thông: Từ báo cáo sang vận hành thực chất
Phát triển bền vững trong ngành viễn thông đang dịch chuyển từ báo cáo ESG sang tối ưu vận hành thực tế. Tại châu Âu, khi các nhà mạng đã giảm mạnh phát thải Scope 1 và 2, thì Scope 3 (phát thải từ thiết bị mua vào và giai đoạn sử dụng sản phẩm) hiện trở thành nguồn phát thải lớn nhất. Các tổ chức như GSMA, GeSI và ITU đã đưa ra khung đo lường chung giúp doanh nghiệp quản lý phát thải hiệu quả hơn.
Về kinh tế, năng lượng là một trong ba chi phí vận hành lớn nhất của nhà mạng. Việc giảm kWh/GB ở mức hai chữ số, trong khi vẫn đảm bảo trải nghiệm người dùng, có thể tiết kiệm hàng chục triệu USD mỗi năm và là điều kiện cần để vận hành các khối lượng công việc AI tại biên mạng và RAN. Đồng thời, kế hoạch Scope 3 đáng tin cậy đang trở thành yêu cầu bắt buộc trong bán hàng B2B, mua sắm công và tiếp cận tài chính.
Thực tế triển khai cho thấy hiệu quả rõ rệt. Các thử nghiệm của Vodafone UK và Ericsson tại London ghi nhận mức giảm điện năng tới 33% mỗi ngày tại một số trạm 5G nhờ ứng dụng AI/ML như 5G Deep Sleep và bản đồ nhiệt hiệu quả năng lượng. Trong giờ thấp điểm, thiết bị vô tuyến có thể tiết kiệm tới 70% điện năng mà không ảnh hưởng chất lượng dịch vụ.
Một lộ trình khử carbon hiệu quả cho ngành viễn thông gồm:
- Đo lường phát thải theo chuẩn ngành
- Tối ưu vận hành bằng AI ở mặt phẳng điều khiển
- Điện khí hóa và sử dụng năng lượng tái tạo
- Kinh tế tuần hoàn (tân trang, tái sử dụng thiết bị)
- Quản trị gắn KPI và ưu đãi với mục tiêu giảm CO₂e
Cuối cùng, nghịch lý năng lượng của AI được giải quyết bằng cách đưa suy luận ra biên mạng, dùng mô hình nhỏ cho tác vụ quen thuộc, gom các suy luận không khẩn cấp và đo năng lượng trên mỗi hành động song song với KPI kinh doanh.
3. Hạ tầng số & viễn thông: Chuyển sang biên và AI
Hạ tầng viễn thông toàn cầu đang chuyển nhanh sang kiến trúc điện toán biên tích hợp AI. Theo GSMA Intelligence, đến năm 2030 thế giới sẽ có 5,5 tỷ kết nối 5G và 38,5 tỷ kết nối IoT doanh nghiệp.
Trong 24 tháng tới, ngành sẽ chứng kiến 3 thay đổi mang tính đột phá:
- 5G Standalone (SA): mở khóa network slicing và điều khiển độ trễ thấp
- Open RAN quy mô công nghiệp: tăng tính mô-đun và đa dạng nhà cung cấp
- Hội tụ cloud – edge: tối ưu độ trễ, chi phí và quyền riêng tư dữ liệu
Các nhà mạng lớn như AT&T, T-Mobile và Vodafone đang hợp tác với các nhà cung cấp đám mây để triển khai 5G riêng và điện toán biên, phục vụ các ứng dụng công nghiệp như bảo trì dự đoán và an toàn lao động.
Các nền tảng như Microsoft Azure for Operators và Google Cloud DNA giúp tăng tốc ứng dụng AI bằng cách hợp nhất dữ liệu và hiện đại hóa xử lý thời gian thực.
Trọng tâm đổi mới dịch vụ gồm:
- Kết nối khác biệt hóa
- AI tại biên
- Vận hành tự động
- Phát triển hệ sinh thái nhà phát triển
KPI cần theo dõi: tốc độ triển khai, hiệu suất mạng, cơ cấu doanh thu, độ tin cậy và hiệu quả vận hành.
4. Lực lượng lao động viễn thông trong kỷ nguyên AI
Chuyển đổi nhân sự trong viễn thông không phải cắt giảm, mà là thiết kế lại công việc. Theo World Economic Forum (2025), AI đang làm tăng mạnh nhu cầu về kỹ năng AI, dữ liệu, mạng, an ninh mạng và công nghệ số.
Nghiên cứu của MIT cho thấy AI bổ trợ hơn là thay thế con người, thông qua việc tái phân bổ nhiệm vụ và tạo ra năng lực mới. Doanh nghiệp cần tập trung vào kết hợp người – AI để nâng cao chất lượng quyết định và tốc độ thực thi.
Các nhà mạng như AT&T đang triển khai đào tạo GenAI quy mô lớn, biến chuyển đổi lực lượng lao động thành nỗ lực chung giữa nhân sự và công nghệ, gắn với chính sách, đào tạo và công cụ hằng ngày.
Quản lý thay đổi cần chuẩn hóa cách làm việc với AI, trang bị cho quản lý năng lực dẫn dắt, xây dựng nhóm kết hợp và đảm bảo an toàn – tin cậy thông qua giám sát con người, nhật ký minh bạch và bảo mật theo thiết kế.
Kết luận:
Ngành viễn thông năm 2026 được định hình bởi sự hội tụ của AI tác nhân, tính bền vững hoạt động, cơ sở hạ tầng biên và lực lượng lao động được thiết kế lại. Các nhà mạng nắm bắt những xu hướng này sẽ mở khóa được hiệu quả mới, nguồn doanh thu và cơ hội đổi mới đồng thời bảo vệ sự tin tưởng, tuân thủ và tính bền vững. Hành trình này phức tạp, nhưng lộ trình thì rõ ràng: tích hợp trí tuệ nhân tạo, tối ưu hóa năng lượng, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng và đầu tư vào con người.
Liên hệ ngay hôm nay!
Bạn đang tìm kiếm một giải pháp quản lý khu công nghiệp và đô thị thông minh toàn diện ?
Liên hệ với VNTT ngay hôm nay để được Demo và tư vấn triển khai miễn phí !
—————————–
Công ty CP Công nghệ & Truyền thông Việt Nam (VNTT)
– Địa chỉ: Tầng 16, Toà nhà WTC Tower , Số 1, Đường Hùng Vương, Phường Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh.
– Hotline: 1800 9400 – 0274 222 0222
– Email: marketing@vntt.com.vn
– Facebook: https://facebook.com/eDatacenterVNTT
– Zalo OA: https://zalo.me/edatacentervntt
