Metaverse: Cánh cửa bước vào thế giới song song đang bùng nổ năm 2025

Khái niệm Metaverse đã tăng tốc với tốc độ chóng mặt trong vài năm qua. Một ý tưởng từng chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng khoa học viễn tưởng, nay đã trở thành chủ đề công nghệ thế kỷ 21 được bàn luận nhiều nhất. Và khi chúng ta bước gần đến năm 2025, câu hỏi đặt ra là: Metaverse có phải chỉ là trào lưu nhất thời, hay thực sự trở thành tương lai của sự tồn tại kỹ thuật số?

1.Metaverse là gì?

Metaverse đề cập đến sự hội tụ của không gian vật lý và ảo, được truy cập thông qua máy tính và kích hoạt bởi các công nghệ nhập vai như thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) và thực tế hỗn hợp (MR). Những người ủng hộ mô tả đây là thế hệ tiếp theo của internet: một thế giới ảo 3D, được hình dung như một không gian chung, tập thể và tồn tại liên tục, nơi các bản sao kỹ thuật số của chúng ta (avatar) có thể tự do di chuyển giữa các trải nghiệm khác nhau, mang theo cả danh tính lẫn tài sản số.

Tháng 11/2021, Facebook đổi tên thành Meta và công bố đầu tư 10 tỷ USD vào phát triển trải nghiệm ảo, khiến giới ủng hộ tin rằng metaverse sẽ là “giao diện máy tính” mới của thế giới. Bill Gates cũng dự đoán rằng trong 2–3 năm, các cuộc họp sẽ diễn ra trong metaverse thay vì qua màn hình. Tuy nhiên, sự cường điệu này đã đến quá sớm.

Đến năm 2025, Metaverse không còn là điều mới mẻ — nó đã phát triển thành một hệ sinh thái cao cấp kết hợp hoàn hảo giữa kỹ thuật số và thực tế. Thời kỳ của kính VR cồng kềnh và thế giới 3D sơ sài đã qua; Metaverse ngày nay mang đến trải nghiệm siêu thực, với phản hồi xúc giác tiên tiến, avatar điều khiển bằng AI và nền kinh tế blockchain.

2. Metaverse 2025: Kỷ nguyên số mới hay chỉ là bong bóng công nghệ?

Metaverse 2025 được xây dựng trên cơ sở hạ tầng mạnh mẽ, dễ tiếp cận hơn. Nhờ mạng 5G tốc độ cao và điện toán biên, độ trễ gần như bị loại bỏ, giúp người dùng tương tác thời gian thực. Doanh nghiệp cũng xem Metaverse như biên giới mới cho hội nghị, cửa hàng ảo hay phỏng vấn tuyển dụng trực tuyến.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại hoài nghi: Metaverse vẫn là công nghệ tốn kém, chỉ phù hợp với những người có điều kiện mua thiết bị. Các vấn đề như quyền riêng tư, bảo mật dữ liệu, nghiện số cũng là những rào cản lớn. Nhiều ý kiến cho rằng Metaverse có thể chỉ là một bong bóng công nghệ khác.

3. Các ngành công nghiệp ứng dụng Metaverse:

• Giáo dục: Lớp học ảo trở thành bình thường, sinh viên toàn cầu học tập và thảo luận trong không gian số.
• Y tế: Bác sĩ thực hiện phẫu thuật từ xa, khám bệnh ảo, huấn luyện với mô hình kỹ thuật số “song sinh 3D” của cơ thể người
  
• Giải trí: Các buổi hòa nhạc, phim chiếu rạp, sự kiện thể thao ảo thu hút hàng triệu người tham gia.
  
• Kinh doanh: Doanh nghiệp ứng dụng Metaverse cho hợp tác toàn cầu, việc làm từ xa, đầu tư bất động sản ảo.

3. Tại sao công nghệ Metaverse vẫn quan trọng với doanh nghiệp

Dù viễn cảnh về những thế giới ảo hoàn chỉnh — nơi con người làm việc, mua sắm và giải trí ngay trên ghế sofa — đã phai nhạt, metaverse chưa hề chết. Các thành phần của nó đang ngày càng được ứng dụng khi khả năng đồ họa, công nghệ VR/AR, được thúc đẩy bởi AI, tiến bộ nhanh chóng.

Các công nghệ mới như eye tracking (theo dõi mắt) hứa hẹn mang đến trải nghiệm hình ảnh chân thực và hấp dẫn hơn.

• Metaverse công nghiệp (industrial metaverse): Với các nền tảng như Nvidia Omniverse, doanh nghiệp tạo digital twin (bản sao số) để thiết kế và giám sát đối tượng vật lý.
• Đào tạo nhân sự: VR được dùng để huấn luyện, AR dùng để phủ thông tin lên thế giới thật, giúp nhân viên làm việc hiệu quả hơn.
• Thương mại điện tử: Người dùng ngày càng muốn sản phẩm ảo “liên kết với thế giới thực”. Báo cáo McKinsey (6/2023) ước tính thị trường thương mại metaverse (từ nhà ở, thực phẩm, thể dục đến thời trang) có thể tạo ra 5.000 tỷ USD giá trị vào năm 2030.
• Statista dự đoán: thị trường metaverse đạt 74,4 tỷ USD năm 2024, và đến 2030 sẽ lên tới 507,8 tỷ USD với hơn 2,6 tỷ người dùng, tốc độ tăng trưởng hàng năm 38%

4. Metaverse – Xu hướng tỷ đô bùng nổ toàn cầu và chạm ngõ Việt Nam

Theo báo cáo từ Mordor Intelligence, thị trường Metaverse toàn cầu được dự báo sẽ đạt 950,23 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 41,83% trong giai đoạn 2025–2030.

Một báo cáo khác từ Grand View Research cũng ước tính thị trường sẽ đạt 936,57 tỷ USD vào năm 2030, với CAGR 46,4% từ năm 2025 trở đi.

. Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc chơi: từ việc ra mắt Metaverse Village tại Đà Nẵng, cho đến thành công vang dội của Axie Infinity – tựa game blockchain từng đạt vốn hóa 8,5 tỷ USD, khẳng định tiềm năng của đất nước trong hệ sinh thái mới này.

Metaverse đã và đang len lỏi vào nhiều lĩnh vực: thương mại điện tử, giải trí, du lịch, giáo dục, y tế, bất động sản, cùng các công nghệ như virtual assets, NFT và digital twin. Những thương hiệu toàn cầu nhanh chóng nắm bắt xu hướng: 

• Gucci bán chiếc túi ảo Dionysus trên Roblox với giá 4.000 USD, 
• Adidas NFT thu về 100 triệu USD
• HSBC đầu tư đất ảo trên The Sandbox
• P&G tạo trải nghiệm thương hiệu BeautySphere trong không gian ảo. 

Xem thêm :  A virtual Gucci bag sold for over $4,000 — more than the real deal

Tất cả minh chứng cho một kỷ nguyên số mới, nơi Metaverse không chỉ là công nghệ mà còn là cánh cửa mở ra cơ hội kinh doanh và trải nghiệm song song với thế giới thực.

5. Thách thức và Vấn đề Đạo đức

Mặc dù Metaverse 2025 đang phát triển nhanh chóng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Người dùng lo ngại về các vấn đề đạo đức, đặc biệt là bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư. Họ e ngại rằng doanh nghiệp có thể kiểm soát thế giới ảo và khai thác thông tin cá nhân để tạo ra lợi nhuận. Các vấn đề như đánh cắp danh tính số và đe dọa an ninh mạng cũng là rào cản lớn cần được giải quyết để xây dựng một Metaverse an toàn và công bằng.

• Nguy cơ bảo mật dữ liệu: Người dùng sợ sự độc quyền và việc lạm dụng dữ liệu cá nhân.
• Vấn đề sức khỏe tinh thần: Việc gia tăng tình trạng nghiện kỹ thuật số và sử dụng thiết bị kéo dài gây ra những lo ngại về sức khỏe tâm lý.
• Sự bất định trong quy định: Chính phủ gặp khó khăn trong việc xây dựng khung pháp lý cân bằng giữa đổi mới, an toàn và bảo vệ người tiêu dùng.
  

Đạt được sự cân bằng giữa tương tác ảo và thực là yếu tố quan trọng nhất để tạo ra một Metaverse phục vụ xã hội mà không gây ra tác hại.

Metaverse 2025 đang ở một ngã rẽ quan trọng. Nó đã đạt được nhiều bước tiến vượt bậc về công nghệ và mức độ chấp nhận, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề sống còn cần được giải quyết để tồn tại. Nếu công nghệ tiếp tục phát triển nhanh chóng và các quy định mới được ban hành để quản lý khía cạnh đạo đức, Metaverse có thể trở thành nền tảng cốt lõi của đời sống hàng ngày.