
Một mã QR in trên thùng hàng có thể chứa thông tin lô, hạn dùng và vị trí lưu trữ. Trong khi đó, một cổng RFID có thể nhận diện nhiều pallet cùng lúc mà không cần nhìn thấy từng mã. Cả hai công nghệ đều giúp kho “nhìn thấy” hàng hóa, nhưng chi phí, cách vận hành và phạm vi phù hợp rất khác nhau.
Doanh nghiệp nên chọn QR Code vì dễ triển khai, hay đầu tư RFID để tăng tốc độ kiểm kê? Câu trả lời phụ thuộc vào lưu lượng giao dịch, giá trị hàng hóa, môi trường kho và mức độ kiểm soát cần đạt được.
Công nghệ định danh giải quyết vấn đề gì?
Trong kho thủ công, thông tin thường đi sau hàng hóa. Một pallet đã được di chuyển nhưng bảng tính chưa cập nhật, hoặc một lô hàng đã xuất nhưng phiếu vẫn đang chờ nhập liệu. Khoảng trễ này tạo ra sai lệch giữa hệ thống và hiện trường.
RFID và QR Code giúp gắn mỗi đối tượng hàng hóa với một mã định danh. Khi hàng được nhập, chuyển vị trí, kiểm kê hoặc xuất kho, thiết bị đọc mã sẽ gửi thông tin về hệ thống quản lý. Nhờ đó, giao dịch được ghi nhận gần với thời điểm thực tế hơn.
Tuy nhiên, công nghệ định danh chỉ cho biết “đây là hàng gì”. Việc hàng nên được đặt ở đâu, lô nào cần xuất trước và giao dịch có hợp lệ hay không vẫn cần phần mềm quản lý kho xử lý.
RFID: nhận dạng bằng sóng vô tuyến
RFID, viết tắt của Radio Frequency Identification, sử dụng sóng vô tuyến để nhận dạng thẻ gắn trên hàng hóa, thùng hoặc pallet. Ưu điểm nổi bật của công nghệ này là khả năng đọc nhiều thẻ cùng lúc mà không cần thiết bị nhìn trực tiếp vào mã.
Một hệ thống RFID gồm những gì?
Một hệ thống RFID trong kho thường có ba thành phần:
- Thẻ RFID: lưu mã định danh của hàng hóa hoặc đơn vị chứa hàng.
- Đầu đọc và ăng-ten: phát sóng, nhận tín hiệu phản hồi từ thẻ rồi chuyển dữ liệu đến hệ thống.
- Phần mềm xử lý: lọc dữ liệu đọc được, đối chiếu và cập nhật vào hệ thống quản lý kho.
Thẻ và đầu đọc phải hoạt động trên dải tần tương thích. Trong chuỗi cung ứng, EPC UHF Gen2 của GS1 là một chuẩn phổ biến dành cho thẻ và đầu đọc hoạt động trong dải tần 860-960 MHz. Thẻ thụ động không cần pin mà nhận năng lượng từ sóng của đầu đọc.
RFID vận hành trong kho như thế nào?
Đầu đọc cố định có thể được đặt tại cửa nhập xuất, băng tải hoặc khu vực kiểm soát. Khi hàng gắn thẻ đi qua vùng đọc, hệ thống nhận dạng các thẻ và ghi nhận giao dịch tương ứng.
Với thiết bị cầm tay, nhân viên có thể di chuyển dọc theo khu vực lưu trữ để kiểm kê. Vì không phải căn chỉnh thiết bị với từng mã, RFID đặc biệt hữu ích khi cần đọc nhiều thùng hoặc pallet trong thời gian ngắn.
Nghiên cứu của Auburn University RFID Lab và GS1 US năm 2018, thực hiện trong bối cảnh chuỗi cung ứng bán lẻ với hơn một triệu sản phẩm, ghi nhận độ chính xác đơn hàng đạt 99,9% khi ứng dụng RFID. Một nghiên cứu của Auburn RFID Lab năm 2012 tại trung tâm phân phối hàng may mặc cũng ghi nhận độ chính xác kiểm đếm trên 99,99% số thùng được khảo sát.
Các kết quả này cho thấy tiềm năng của RFID, nhưng doanh nghiệp vẫn cần thử nghiệm trong môi trường thực tế của mình trước khi đặt mục tiêu hiệu quả.

Những giới hạn cần tính đến
Kim loại và chất lỏng có thể làm ảnh hưởng đến tín hiệu. Doanh nghiệp cần chọn loại thẻ, vị trí gắn và cấu hình đầu đọc phù hợp với từng nhóm hàng. Chi phí thẻ, đầu đọc và triển khai cũng cao hơn so với mã in.
Vì vậy, nhiều doanh nghiệp không gắn RFID cho mọi sản phẩm. Thay vào đó, RFID được sử dụng ở cấp pallet, thùng hoặc cho nhóm hàng giá trị cao và khu vực cần kiểm kê thường xuyên.
QR Code: khởi đầu số hóa với chi phí thấp
QR Code là mã hai chiều có thể lưu nhiều thông tin hơn mã vạch một chiều. Mã được in trực tiếp lên nhãn nên chi phí thấp, dễ thay đổi và phù hợp với nhiều loại kho.
Một ưu điểm đáng chú ý là khả năng sửa lỗi. Theo Denso Wave, QR Code có bốn mức sửa lỗi L, M, Q và H. Mức Q hoặc H phù hợp với môi trường nơi nhãn dễ bị bẩn hoặc trầy xước, dù doanh nghiệp vẫn cần bảo đảm mã được in đủ rõ và đặt ở vị trí có thể quét.
QR Code thay đổi quy trình như thế nào?
Khi nhập hàng: nhân viên quét mã để nhận diện mã hàng, lô, hạn dùng và đơn vị chứa. Hệ thống đối chiếu thông tin với chứng từ dự kiến, ghi nhận số lượng đã xác nhận và đề xuất vị trí lưu trữ.
Khi di chuyển và kiểm kê: nhân viên quét mã hàng cùng mã vị trí để cập nhật nơi lưu trữ. Khi kiểm kê, từng mã được quét và đối chiếu với số liệu trên hệ thống, giúp phát hiện chênh lệch ngay tại khu vực.
Khi xuất hàng: hệ thống chỉ định lô theo FIFO hoặc FEFO. Nếu nhân viên quét nhầm mã, nhầm lô hoặc sai vị trí, phần mềm có thể cảnh báo trước khi giao dịch hoàn thành.
QR Code vẫn cần thao tác quét từng mã và nhìn thấy bề mặt nhãn. Đổi lại, doanh nghiệp có thể triển khai nhanh bằng thiết bị cầm tay mà không phải đầu tư hạ tầng đầu đọc cố định ngay từ đầu.

So sánh mã vạch 1D, QR Code và RFID
| Tiêu chí | Mã vạch 1D | QR Code | RFID |
| Dung lượng dữ liệu | Thấp, thường chứa mã số | Có thể chứa mã hàng, lô và thông tin liên quan | Tùy loại thẻ, thường dùng mã định danh |
| Cách đọc | Quét từng mã, cần nhìn thấy nhãn | Quét từng mã, đọc được ở nhiều góc | Có thể đọc nhiều thẻ, không cần nhìn thấy trực tiếp |
| Khả năng chịu hư hại | Thấp | Có cơ chế sửa lỗi | Thẻ có thể được bảo vệ trong bao bì |
| Chi phí | Rất thấp | Rất thấp | Cao hơn do thẻ và đầu đọc |
| Phạm vi phù hợp | Hàng đơn giản, số mã ít | Kho vừa và nhỏ, cần quản lý lô và hạn dùng | Kho lưu lượng lớn, hàng giá trị cao hoặc kiểm kê thường xuyên |
Nên chọn RFID hay QR Code?
Doanh nghiệp có thể sử dụng bốn câu hỏi để lựa chọn:
Cần đọc từng mã hay nhiều mã cùng lúc?
Nếu thao tác quét từng thùng không tạo ra điểm nghẽn, QR Code thường đã đủ. Nếu kho cần kiểm kê nhanh hàng trăm pallet hoặc ghi nhận hàng qua cổng, RFID có lợi thế rõ hơn.
Giá trị hàng hóa và chi phí sai lệch lớn đến đâu?
RFID phù hợp hơn khi một lần giao nhầm hoặc thất lạc gây thiệt hại lớn. Với hàng phổ thông, biên lợi nhuận thấp, QR Code có thể mang lại hiệu quả đầu tư tốt hơn.
Môi trường kho có ảnh hưởng đến tín hiệu không?
Kho chứa nhiều kim loại hoặc chất lỏng cần thử nghiệm RFID kỹ lưỡng. Ngược lại, môi trường nhiều bụi, dầu hoặc ma sát đòi hỏi nhãn QR bền và có mức sửa lỗi phù hợp.
Doanh nghiệp có thể kết hợp hai công nghệ không?
Câu trả lời thường là có. RFID có thể được dùng ở cấp pallet hoặc cổng kiểm soát, trong khi QR Code được sử dụng ở cấp thùng và sản phẩm. Mô hình kết hợp giúp tập trung ngân sách vào những vị trí cần tốc độ và khả năng đọc tự động cao nhất.
Kết luận
RFID không mặc nhiên tốt hơn QR Code, và QR Code cũng không phải lựa chọn phù hợp cho mọi kho. Công nghệ hiệu quả nhất là công nghệ đáp ứng đúng lưu lượng giao dịch, mức độ kiểm soát và ngân sách của doanh nghiệp.
Trước khi triển khai diện rộng, doanh nghiệp nên thử nghiệm trên một nhóm hàng hoặc khu vực cụ thể. Kết quả về tốc độ đọc, tỷ lệ nhận dạng, mức giảm sai lệch và thời gian thao tác sẽ là cơ sở đáng tin cậy nhất để quyết định mở rộng.
VNTT tư vấn công nghệ theo đúng nhu cầu vận hành
Không có một phương án định danh duy nhất phù hợp cho mọi loại hàng hóa. VNTT đồng hành cùng doanh nghiệp khảo sát môi trường kho, lưu lượng giao dịch và yêu cầu truy xuất để lựa chọn QR Code, RFID hoặc mô hình kết hợp theo từng cấp đơn vị hàng.
Giải pháp VNTT Smart Warehouse kết nối công nghệ định danh với phần mềm quản lý kho, giúp dữ liệu quét được đưa vào đúng quy trình và tiếp tục phục vụ kiểm kê, truy xuất, điều phối cũng như báo cáo vận hành.
Chưa biết kho nên sử dụng QR Code, RFID hay mô hình kết hợp? Khám phá giải pháp và để lại thông tin tại nhakhothongminh.vntt.com.vn để được VNTT tư vấn, hoặc liên hệ hotline 1800 9400.
——————————————–
Công ty CP Công nghệ & Truyền thông Việt Nam (VNTT)
– Địa chỉ: Tầng 16, Toà nhà WTC Tower , Số 1, Đường Hùng Vương, Phường Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh.
– Hotline: 1800 9400 – 0274 222 0222
– Email: marketing@vntt.com.vn
– Facebook: https://facebook.com/eDatacenterVNTT
– Zalo OA: https://zalo.me/1654516868936382648




